Ủy ban Mục vụ Di dân của Việt Nam và các đồng nhiệm của Nhật bản đang dự thảo chương trình hợp tác để hỗ trợ di dân Việt Nam. Ủy ban Mục vụ Di dân giới thiệu bài báo này để các bạn trẻ Việt Nam có một góc nhìn về thực trạng di dân tại Nhật Bản.

Nhật Bản: Các học viên mang thai buộc phải phá thai, nếu không, phải rời khỏi Nhật Bản

“Không được có bất kỳ mối quan hệ tình cảm nào với người khác giới” là một điều khoản trong một bản chấp

thuận mà các học viên kỹ  thuật được yêu cầu phải ký vào tại một cơ sở đào tạo (Theo báo điện tử Á châu

– Nhật bản The Asahi Shimbun)

Một học viên kỹ thuật 22 tuổi đến từ Việt Nam đã quyết định trốn khỏi nơi làm việc vì bị giằng co giữa việc 
phá thai để
được tiếp tục làm việc trả hết khoản nợ lớn của gia đình mình hoặc phải bỏ việc thực tập tại
Nhật Bản
. Nhiều học viên kỹ thuật người nước ngoài mang thai đang bị chủ lao động và các tổ chức liên quan
buộc họ phải đưa ra một quyết định khó khăn.
Trong một số trường hợp, các tổ chức đào tạo tiền-thực tập còn cấm học viên có mối quan hệ yêu đương nam 
nữ
và có thể phạt tiền nếu họ mang thai. Các chuyên gia pháp lý lo ngại rằng các biện pháp này có thể các
vi phạm nhân quyền.
Một học viên nữ người Việt đang học nghề trú ngụ tại một nhà tạm trú do một nhóm nhân quyền ở khu vực đô
thị Tokyo điều hành.
Cô ấy nói nhỏ: “Tôi đã có thai được hai tháng”. Cô đến làm việc tại một nhà máy sản
xuất giấy ở miền
Tây Nhật Bản theo chương trình đào tạo kỹ thuật quốc tế của chính phủ. Cô biết mình có thai
không lâu sau khi hoàn tất chương trình đào tạo kéo dài một tháng.
Một giám sát viên tại cơ sở đào tạo nói với cô: “Cô phải phá thai, nếu không tôi sẽ trả cô về Việt Nam. Cô có
quyền l
ựa chọn”. Người ấy còn đưa ra một tối hậu thư và thậm chí cho cô cả thuốc phá thai nếu cần đến.
Cô ấy nghĩ: “Tôi muốn có con nhưng tôi cũng muốn làm việc ở Nhật để trả hết nợ”. Cô lớn lên trong một khu
vực nghèo khổ ở miền
Bắc Việt Nam và khổ sở vì tình thế tiến thoái lưỡng nan.
Cô đã quyết định làm việc tại Nhật Bản vì chi phí chăm sóc y tế cho người mẹ đau bệnh  khiến gia đình cô lâm 
cảnh
nợ nần. Bà của cô đã vay mượn họ hàng một triệu yen Nhật (8.813 đô la Mỹ) để cô đến được Nhật Bản.
Cô đã mang thai với một người đàn ông Việt Nam mà cô có mối quan hệ trước khi cô đến Nhật Bản nhưng
người đàn ông ấy
không nhận mình là cha của đứa bé.
Qua các dịch vụ mạng xã hội, cô học viên này đã xin một nữ tu giúp đỡ; đó là sơ Maria Lan, 55 tuổi, người Việt
và thuộc một giáo xứ ở Kawaguchi, tỉnh Saitama.
Liên đoàn Lao động Zentouitsu có trụ sở tại quận Taito là một tổ chức quy tụ các công nhân bất kể họ thuộc công 
ty nào,
đã thu xếp cho thoát khỏi tình trạng khó khăn.
Lan cho biết rằng sơ đã liên tục nhận e-mail và điện thoại xin giúp đỡ của các học viên nữ người Việt 
trong hoàn cảnh tương tự. Gần đây, sơ đã nhận được một tin nhắn cầu cứu của một học viên 32 tuổi. Học
viên này
đang mang thai và đã phải bỏ trốn vì chủ nhân của cô buộc cô rời khỏi Nhật Bản. Cô nói với sơ
Lan rằng: “Tôi muốn tự sát”
.
Giấy chấp thuận
Tại một cơ sở đào tạo tiền-thực tập ở miền Tây Nhật Bản, học viên kỹ thuật được yêu cầu ký Giấy chấp thuận,
cấm họ “không được có bất kỳ mối quan hệ tình cảm nào với người khác giới”. Giấy này cũng ghi rõ rằng
“nam và nữ không
được đến phòng của nhau”.
Những quy tắc này chỉ áp dụng trong khi học viên tham gia chương trình tiền-đào tạo. Tuy nhiên, biểu mẫu 
có một điều khoản bổ sung
nói rằng: “Bạn phải tuân theo các quy tắc của công ty chủ yếu giống như quy tắc
của chúng tôi.
Vì vậy đừng lơ là và hãy tập trung vào việc tuân thủ các quy tắc này trong ba năm tới”.
Một cựu nhân viên làm việc tại cơ sở đào tạo nói: “Các công ty muốn làm cho học viên hoạt động hiệu quả.
Nếu một công nhân mang thai, năng suất của cô ấy
sẽ giảm sút. Tôi chưa bao giờ nghe nói một công ty cho
phép học viên kỹ thuật nghỉ thai sản
.
Trong một hướng dẫn phân phối cho các giáo viên hướng dẫn, cơ sở đặt ra các quy tắc cụ thể cho các học
viên mang thai.
Nếu một học viên mang thai muốn sinh con, cô ấy buộc phải trở về nước và bị phạt. Nếu
muốn tiếp tục thực tập tại Nhật Bản, cô ấy
chỉ có thể được phép tái nhập cảnh sau khi trở về nước để được
điều trị về y khoa”. Cô phải nộp phạt và trả tiền vé máy bay.
Cơ sở này cũng đưa ra một bài giới thiệu có tiêu đề “Thay đổi cách suy nghĩ của bạn” trước khi học viên 
rời khỏi đất nước của họ đến Nhật Bản
, trong đó nói rằng học viên bị cấm mang thai.
Chùa Nisshinkutsu ở phường Minato của Tokyo đã tổ chức các dịch vụ tang lễ cho sinh viên Việt Nam và
học viên kỹ thuật qua đời tại Nhật Bản. Trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến cuối tháng 7,
tại đây
101 hồ sơ người tử vong
, trong đó có 24 trẻ sơ sinh bị chết khi sinh ra hoặc bị phá thai.
Ni cô Thích Tâm Trí (40 tuổi) tại chùa này nói rằng: “Nhiều phụ nữ bị bệnh tâm thần vì họ phá thai sau
khi
chịu quá nhiều đau khổ. Syoichi Ibusuki, một luật sư quen thuộc với các vấn đề liên quan đến các
học viên kỹ thuật nước ngoài nói rằng: “Rõ ràng là vi phạm nhân quyền và là
điều không thể chấp nhận
khi cấm học viên không được quan hệ yêu đương và mang thai”.
Dự án sửa đổi Luật Kiểm soát nhập cư và Công nhận tnạn hiện đang được thảo luận ở Thượng Viện,
sẽ không cho phép nhiều lao động nước ngoài có thị thực làm việc mới, như học viên kỹ thuật, đưa các
thành viên gia đình đến Nhật Bản.
Ibusuki chỉ ra rằng đó là bởi vì “công nhân chỉ bị coi là đồ vật”.
Tại phiên họp của Ủy Ban Tư pháp Thượng Viện vào tháng 11 năm 2016, chính phủ Nhật Bản khẳng định:
“Các tổ chức giám sát và người sử dụng lao động nước ngoài buộc những công nhân của họ trở về nước
trái
với
ý muốn của họ vì những lý do mang thai, sinh con và hôn nhân, là bất hợp pháp và không thể chấp nhận được.”
Luật Cơ Hội Việc Làm Bình Đẳng cũng cấm các nhà khai thác kinh doanh sa thải lao động nữ vì họ mang 
thai và sinh con.
Vào năm 2013, một học viên kỹ thuật Trung Quốc đã đệ đơn kiện chủ nhân của cô ở tỉnh Toyama, 
cáo buộc rằng cô bị sẩy thai sau khi công ty cố gắng buộc cô trở
về Trung Quốc vì mang thai. Tòa đã xử cho
cô thắng kiện.

(Nguồn: http://www.asahi.com/ajw/articles/AJ201812020027.html)

 

Chuyển ngữ: Giuse Trần Thiện Nguyễn và Minh Đức